ตองจี มนต์เสน่ห์เมืองแห่งขุนเขาและประวัติศาสตร์
สัมผัสอากาศหนาวและเรื่องราวหลากวัฒนธรรมที่ตองจี
สวัสดีค่ะเพื่อนๆ นักเดินทางที่รักในกลิ่นอายประวัติศาสตร์ทุกท่าน วันนี้ "นางฟ้าพาเที่ยว" จะพาทุกคนลัดฟ้าไปสัมผัสลมหนาวบนยอดเขาสูงในดินแดนที่ขึ้นชื่อว่าเป็นหัวใจของรัฐฉาน ประเทศพม่า นั่นคือ เมืองตองจี (Taunggyi) ค่ะ เมืองนี้ตั้งอยู่บนความสูงกว่า 1,400 เมตรจากระดับน้ำทะเล ทำให้มีอากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี
ใครที่วางแผนมา ทัวร์พม่า บอกเลยว่าที่นี่คือจุดหมายที่ห้ามพลาดเด็ดขาด! เพราะนอกจากวิถีชีวิตที่เรียบง่ายและธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์แล้ว ตองจียังเป็นเมืองที่เก็บรักษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และการต่อสู้ของกลุ่มชาติพันธุ์ไว้อย่างเข้มข้น เตรียมเสื้อกันหนาวตัวโปรดให้พร้อม (แม้จะเป็นหน้าร้อนแต่อากาศบนนี้ก็ยังเย็นฉ่ำนะคะ!) แล้วตามนางฟ้าไปทำความรู้จักกับเมืองนี้ให้ลึกซึ้งกันค่ะ
ความหมายและภูมิศาสตร์: "ตองจี" เมืองใหญ่บนเทือกเขาสูง
คำว่า "ตองจี" มีความหมายตรงตัวตามภูมิศาสตร์ที่ตั้ง โดยคำว่า "ตอง" ในภาษาท้องถิ่นแปลว่า ภูเขา และ "จี" แปลว่า ใหญ่ รวมกันคือ "เมืองบนภูเขาใหญ่" นั่นเองค่ะ
เมืองนี้ตั้งอยู่บนแอ่งระหว่างเทือกเขาสูง ซึ่งนอกจากจะเป็นเมืองที่มีทัศนียภาพงดงามแล้ว ยังเป็นศูนย์กลางการปกครองที่สำคัญที่สุดของรัฐฉานใต้ โดยมีขอบเขตการดูแลที่กว้างขวางถึง 12 อำเภอ ครอบคลุมมากกว่า 3,000 หมู่บ้าน และมีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่นกว่า 400,000 คนเลยทีเดียว
เจาะลึกประวัติศาสตร์: จากหมู่บ้านเล็กๆ สู่เมืองหลวงแห่งรัฐฉานใต้
ในอดีต ตองจีเป็นเพียงหมู่บ้านเล็กๆ ของชาวปะโอที่มีกระท่อมเพียงไม่กี่หลัง จนกระทั่งยุคที่อังกฤษเข้ายึดครองพม่าและมองเห็นศักยภาพของพื้นที่ที่มีอากาศดีและชัยภูมิที่เหมาะสม จึงได้ย้ายสำนักงานบริหารมาตั้งที่นี่ ตองจีจึงขยายตัวจนกลายเป็นเมืองหลวงของรัฐฉานในที่สุด
ประชากรส่วนใหญ่ไม่ใช่ชนชาติพม่า ตองจีเป็นเมืองหลักและเมืองหลวงของรัฐฉาน ซึ่งดินแดนนี้เต็มไปด้วยความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ โดยประชากรกว่าร้อยละ 60 เป็นชาวไทใหญ่นอกจากนี้ยังมีกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ อาศัยอยู่ร่วมกันอีกมากมาย เช่น ชาวปะหล่อง ชาวอินตา และชาวปะโอ ซึ่งในอดีตนั้นตองจีเคยเป็นเพียงหมู่บ้านเล็กๆ ของชาวปะโอมาก่อน
เพื่อให้เข้าใจประวัติศาสตร์ที่หล่อหลอมเมืองนี้ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น นางฟ้าสรุปไทม์ไลน์ยุคสมัยสำคัญมาให้ในตารางด้านล่างนี้ค่ะ:
ความหลากหลายทางชาติพันธุ์และจิตวิญญาณ
เสน่ห์ของตองจีอยู่ที่การเป็น "เบ้าหลอมวัฒนธรรม" โดยมีชาว ไทใหญ่ (Shan) เป็นประชากรหลักถึงร้อยละ 60 ตามมาด้วยชาวปะโอ (Pa-O), ชาวปะหล่อง และชาติพันธุ์อื่นๆ ที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติ โดยกว่าร้อยละ 80 นับถือศาสนาพุทธ ทำให้เราเห็นวัดวาอารามที่สวยงามกระจายอยู่ทั่วเมือง
ในด้านเศรษฐกิจ ตองจีถือเป็นเมืองที่มีกำลังซื้อสูงมาก สินค้าจากประเทศไทยได้รับความนิยมเป็นอันดับหนึ่ง โดยชาวท้องถิ่นมักพูดกันว่า "Thailand is famous, is good than China" เพราะเชื่อมั่นในคุณภาพสินค้าไทยนั่นเองค่ะ
แลนด์มาร์คห้ามพลาดเมื่อมาเยือนตองจีและพื้นที่ใกล้เคียง
1. ป่าเจดีย์กักกู (Kakku Pagodas)
หากเดินทางลงไปทางใต้ของตองจีประมาณ 45 กิโลเมตร คุณจะพบกับความอัศจรรย์ของ "ป่าเจดีย์กักกู" ซึ่งเป็นศูนย์รวมใจของชาวปะโอ ความโดดเด่นที่ทำให้เหล่านักทัวร์พม่าต้องตะลึงคือจำนวนเจดีย์ที่มีมากกว่า 2,400 องค์ ตั้งเรียงรายเบียดชิดกันอย่างหนาแน่นในพื้นที่เพียง 1 ตารางกิโลเมตรเท่านั้น!
ประวัติศาสตร์: แม้เจดีย์ส่วนใหญ่จะมีอายุราว 300-400 ปี แต่เจดีย์ประธานสูง 40 เมตรนั้น เชื่อกันว่าสร้างโดยพระเจ้าอลองสิทูแห่งพุกาม ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 17 (กว่า 900 ปีมาแล้ว)
ช่วงเวลาแนะนำ: ควรมาเยือนในช่วง เดือนมีนาคม เพราะจะมีเทศกาลงานบุญหลังฤดูเก็บเกี่ยว ซึ่งชาวปะโอจะแต่งกายชุดประจำชาติมาร่วมงานอย่างสวยงามค่ะ
2. ล่องน้ำสัมผัสวิถีอินตา: ยองห้วยและทะเลสาบอินเล
จากตองจีเพียง 30 กิโลเมตร เราจะถึงเมืองยองชเว (ยองห้วย) ประตูสู่ ทะเลสาบอินเล ซึ่งเป็นทะเลสาบที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของพม่า (กว้าง 11.25 กม. ยาว 22.5 กม.) ท่ามกลางวิถีชีวิตของชาว "อินตา" (Intha) หรือบุตรแห่งทะเลสาบที่น่าทึ่ง:
วิถีชุมชนกลางน้ำ: ในจำนวน 36 หมู่บ้านรอบทะเลสาบ มีถึง 32 หมู่บ้านที่ตั้งอยู่กลางทะเลสาบโดยตรง! มีประชากรรวมกว่า 100,000 คน
วัดชเวยันเป: สถาปัตยกรรมไม้สักแดงที่มีเอกลักษณ์คือ หน้าต่างรูปวงรีขนาดใหญ่ เป็นสถานที่พักพิงและศึกษาธรรมะของสามเณรยากจน
หอเจ้าฟ้าเมืองยองห้วย (พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรม): ที่ประทับเดิมของเจ้าฟ้าซวยไต สร้างขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2456 – 2469 บอกเล่าเรื่องราวความรุ่งเรืองและโศกนาฏกรรมในยุคสุดท้ายของระบบเจ้าฟ้า
วัดงาพีชวง: วัดไม้เก่าแก่กว่า 150 ปี รวบรวมพระพุทธรูปไม้โบราณอายุกว่า 400 ปี
วัดพองดออู: สถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ 5 องค์ และประเพณีแห่เรือการเวกในช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคมของทุกปี
ภูมิปัญญาและการปรับตัว: สวนลอยน้ำและวิกฤตสิ่งแวดล้อม
ชาวอินตามีภูมิปัญญาการทำ สวนลอยน้ำ โดยการนำหญ้ามัดเป็นแพและโปะด้วยดินเลนก้นทะเลสาบ จนกลายเป็นแหล่งปลูกมะเขือเทศที่ใหญ่ที่สุดในพม่า ส่งออกถึงวันละ 50 ตันเลยนะคะ!
มุมมองนักอนุรักษ์: Paradox แห่งอินเล
อย่างไรก็ตาม ทะเลสาบอินเลกำลังเผชิญกับ "ความย้อนแย้ง" (Paradox) ที่น่ากังวล:
ขนาดลดลงแต่สวนเพิ่มขึ้น: ในรอบ 65 ปีที่ผ่านมา ทะเลสาบมีขนาดลดลงกว่า 1 ใน 3 แต่พื้นที่สวนลอยน้ำกลับเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ จากการขยายตัวทางการเกษตร
วิกฤตสายพันธุ์ท้องถิ่น: การใช้สารเคมีในสวนลอยน้ำและการตื้นเขินของน้ำ ส่งผลให้ "ปลาคาฟอินเล" (Inle Carp) ซึ่งเป็นปลาสายพันธุ์เฉพาะถิ่นเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
ปัญหาตะกอนดิน: การตัดไม้ทำลายป่าบนภูเขารอบๆ ทำให้ดินไหลลงมาสะสมจนทะเลสาบตื้นเขินอย่างรวดเร็ว
ตองจี...บทเรียนจากอดีตสู่อนาคต
ตองจีและอินเลไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงาม แต่คือบทเรียนที่มีชีวิตเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ความศรัทธา และความสมดุลระหว่างการพัฒนากับการอนุรักษ์ การได้มาเยือนที่นี่จะทำให้คุณมองเห็นโลกในมุมที่ต่างไป และเข้าใจว่าสันติภาพและการพัฒนาที่ยั่งยืนมีความสำคัญเพียงใด
หากใครอยากสัมผัสบรรยากาศที่เหนือระดับและเปี่ยมด้วยสาระแบบนี้ "นางฟ้าพาเที่ยว" ขอเชิญชวนให้ลองเปิดใจมา ทัวร์พม่า ในเส้นทางรัฐฉานดูสักครั้งนะคะ แล้วคุณจะหลงรักมนต์เสน่ห์ของเมืองแห่งขุนเขาแห่งนี้เหมือนที่นางฟ้ารักค่ะ
เพื่อนๆ เคยไปเที่ยวที่ไหนในพม่าแล้วประทับใจที่สุดบ้างคะ? หรือใครมีความทรงจำเกี่ยวกับทะเลสาบอินเล ลองคอมเมนต์มาแบ่งปันกันข้างล่างนี้ได้เลยนะคะ นางฟ้ารออ่านอยู่ค่ะ!
